Honghu lotus root strips, glelilɛ sín nǔ bunɔ ɖé wɛ bo gosin Honghu sín xá e ɖò Hubei sín ayǐkúngban jí é mɛ, bo ɖó tɛn taji ɖé ɖò nǔɖuɖuzɔ́watɛn ɔ, ɖó lee ye nyɔ́ ɖɛkpɛ gbɔn é kpo nǔɖuɖu e mɛ ye ɖè é kpo wutu. Ye nyí nǔ taji ɖé bo nɔ hɛn nǔɖuɖu sín aca xá ɔ mɛ tɔn wá ǎ, loɔ, ye lɛ́ ɖó lè ɖaxó ɖé ɖò akwɛzinzan, nǔɖuɖu, kpo nǔ e lɛlɛ̌ dó mǐ lɛ é kpo linu ɖó azɔ̌wiwa yetɔn gègě wutu.
1. Nuɖuɖu kpo Lanmɛ na nɔ ganji kpo sín lè
È nɔ sɔ́ lotus sín ɖɔ̀ ɖagbeɖagbe e ɖò xá ɔ mɛ lɛ é dó bló Honghu sín ɖɔ̀ lɛ na, bo nɔ zán wlɛnwín xóxó lɛ dó bló na, bo nɔ hɛn nǔɖuɖu taji e ɖò ye mɛ lɛ é ɖó te. Lotus sín ɖɔ̀ ɖesu nɔ ɖó ami, nǔɖuɖu e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu é, vitamine C, kpo nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu lɛ é kpo ɖi potassium kpo gan kpo. Fibre alimentaire wɛ nɔ sukpɔ́ tawun, bɔ é nɔ ɖibla yì 1,2-1,5 grammes ɖò 100 grammes lotus sín ɖɔ̀ yɔyɔ̌ mɛ. Enyi è na bo tlɛ bló bɔ è bló lotus sín ɖɔ̀ lɛ ɔ, è nɔ hɛn akpáxwé taji ɖé ɖò kan e nɔ xú é mɛ. Nǔ enɛ lɛ nɔ w’azɔ̌ ɖó kpɔ́ bo nɔ zɔ́n bɔ xomɛ nɔ w’azɔ̌ ganji, bo nɔ lɛ́ bló bɔ nǔɖuɖu nɔ ɖu ganji, lobo nɔ lɛ́ d’alɔ bɔ sukle kpo jǒ e ɖò hun mɛ é kpo nɔ ɖò jlɛ̌ jí. Fibre e ɖò nǔɖuɖu mɛ é nɔ zɔ́n bɔ sukle e ɖò hun mɛ ɖò nǔɖuɖu gudo é nɔ nɔte, ɖó é nɔ zɔ́n bɔ è nɔ ɖó glucose ǎ, bɔ potassium nɔ d’alɔ bɔ hun nɔ jɛ dò gbɔn ions sodium lɛ ɖiɖó ɖò jlɛ̌ jí gblamɛ. Gɔ́ na ɔ, nǔ e nɔ nyí polyphénols ɖò lotus sín ɖɔ̀ mɛ lɛ é (ɖi catechines ɖɔhun) nɔ ɖí xwi xá nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó agbaza wu lɛ é, bo nɔ d’alɔ bɔ è nɔ ɖè nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó agbaza wu lɛ é síìn, lobo nɔ lɛ́ ɖè nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó agbaza wu lɛ é kpò. Enyi è nɔ ɖu nǔ nú táan gegě ɔ, é nɔ hɛn lè ɖagbe lɛ wá nú lanmɛ na nɔ ganji ayi mɛtɔn kpo kanjɔ lɛ kpo tɔn, bo nɔ lɛ́ bló bɔ agbaza mɛtɔn nɔ ɖí xwi xá azɔn.
II. Akwɛzinzan kpo Azɔ̌xwé lɛ kpo sín Akwɛ
Ðó é nyí nǔ e nɔte nú glelilɛ e ɖò sin mɛ ɖò Honghu Tɔdo ɔ mɛ é wutu ɔ, ɖiɖe e è nɔ sɔ́ dó bló lotus sín ɖɔ̀ lɛ na é nyí ali taji e nu glesi xá ɔ mɛ tɔn lɛ nɔ gbɔn bo nɔ mɔ akwɛ gègě ɖè é. Honghu sín xá ɔ ɖó sin ɖaxó ɖaxó lɛ (é ɖibla yì atɔnvlɔ́ɖó ayikúngban ɔ bǐ tɔn), bɔ lotus sín ɖɔ̀ lɛ ɖiɖó ɖó xwè afatɔ́n jɛji ɖíe. Ayikúngban e jí è ɖè é gbɔn vo nú ɖě lɛ bǐ é (tɔ̀ lɛ kpo tɔsisa lɛ kpo e ɖò kpɔ́ lɛ é, kpo kɔ́ e nɔ na nǔ ɖagbe lɛ é kpo) wɛ zɔ́n bɔ lotus sín ɖɔ̀ ɔ syɛn tawun, bɔ ami gègě ɖò mɛ. Lotus sín ɖɔ̀ e è nɔ mɔ lɛ é nɔ xúxú bo nɔ lɛ́ xúxú, bɔ enɛ wu ɔ, è nɔ ba ye tawun ɖò axi ɔ mɛ. Ðò azɔ̌xwé lɛ sín linlin mɛ ɔ, è nɔ bló bɔ è nɔ hɛn nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ lotus root strip é ɖó te: è nɔ klɔ́ lotus sín ɖɔ̀ yɔyɔ̌ ɔ, bo nɔ xò, lobo nɔ xú (alǒ nɔ ɖa) bonu é na huzu nǔɖuɖu klewun ɖé bɔ è na ɖu alǒ nǔ e è na ɖa é ɖé. É nyí hwenu e è nɔ hɛn lotus sín ɖɔ̀ yɔyɔ̌ ɔ ɖó é kpo hwenu klewun e é nɔ nɔ ayǐ é kpo kɛɖɛ wɛ enɛ nɔ ɖɔ xó dó ǎ, loɔ, é nɔ lɛ́ bló bɔ lè e é nɔ gɔ́ na é nɔ jɛji gbɔn nǔ ɖevo lɛ wiwa gblamɛ. É ɖò mɔ̌ có, gle e mɛ è nɔ xɔ lotus sín ɖɔ̀ yɔyɔ̌ hwɛhwɛ ɖè é ɖibla yì 2-3 yuan ɖò jin ɖokpo jí (0,5-1,5 catties), bɔ axi e mɛ è nɔ sà lotus sín ɖɔ̀ e è ko bló fó é ɖè é sixu yì 15-25 yuan ɖò jin ɖokpo jí (0,5-1,5 catties), bɔ enɛ nɔ zɔ́n bɔ akwɛ e glesi lɛ nɔ mɔ ɖò linlin mɛ é nɔ jɛji ɖò yuan ɖokpo jí. Hwe ɖokpo ɔ nu ɔ, glelilɛ, azɔ̌wiwa, nǔbláwǔ, kpo nǔ e è nɔ hɛn yì fí ɖevo lɛ é kpo zɔ́n bɔ azɔ̌ gègě tíìn, bo huzu dodónu azɔ̌xwé bunɔ ɖé tɔn e nɔ zɔ́n bɔ è nɔ vɔ́ gletoxo lɛ blóɖó ɖò xá ɔ mɛ é.
III. Akɔta kpo Nǔɖuɖu kpo sín Akwɛ
Honghu lotus sín ɖɔ̀ lɛ hɛn akɔta ɔ sín gǔ ɖaxó ɖé wá. Honghu ko nyi "Hwevi kpodo Mɔlikun kpo sin ayikungban" kpodo "Lotus sin ɖɔ̀ lɛ sin toxo ɖaxo" kpo. É nyí nǔɖuɖu e mɛ e ɖò xá ɔ mɛ lɛ é nɔ ɖu ayihɔngbe ayihɔngbe é kɛɖɛ wɛ lotus sín ɖɔ̀ nyí ǎ, loɔ, é nɔ lɛ́ hɛn wuntun gbejininɔ kpo bǔninɔ kpo tɔn e è nɔ zán ɖò tò ɔ mɛ lɛ é. Lotus sín ɖɔ̀ lɛ, ɖi lotus sín ɖɔ̀ e è nɔ bló ɖ’ayǐ é ɖé ɖɔhun ɔ, é nɔ kpó ɖò nǔɖiɖa sín aca xóxó lɛ xwedó wɛ ǎ (ɖi kɔ́fu e è nɔ ɖa ɖò avivɔ hwenu lɛ é kpo nǔɖuɖu e è nɔ ɖu ɖò xwè ɔ hwenu lɛ é kpo), loɔ, é nɔ lɛ́ sɔgbe xá nǔ e mɛ e nɔ ɖu nǔ lɛ é byɔ ɖò égbé lɛ é gbɔn wlɛnwín yɔyɔ̌ lɛ gblamɛ (ɖi lotus sín ɖɔ̀ e è nɔ ɖa ɖò kɔ́mɛ é kpo). Lotus root strips nɔ na nǔ gègě bo nɔ lɛ́ nyɔ́ zán ɖò nǔɖuɖu vovo lɛ mɛ: è sixu sɔ́ lotus root xúxú lɛ dó sìn mɛ bo zán ɖò stir-fries kpo stews kpo mɛ, bɔ ɖɛkpɛ yetɔn nɔ cí lotus root yɔyɔ̌ e è vɔ́ sìn gɔ́ é ɖɔhun. È sixu ɖu lotus sín ɖɔ̀ e ɖò gbesisɔmɛ bo na-ɖu é ɖi nǔɖuɖu klewun ɖé, bo na sú hudo gbɛzán e nɔ yawu-e é tɔn lɛ sín dò. Nǔ e é nɔ hɛn ɖ’ayǐ é -é nɔ xú có é nɔ syɛn ǎ, é nɔ víví có é nɔ cí amì ɖɔhun-nɔ zɔ́n bɔ é nɔ nyí nùnina e mɛ gègě nɔ yí wǎn na ɖò xá ɔ mɛ é ɖé nú xɔ́ntɔn lɛ kpo xwédo lɛ kpo, bo nɔ lɛ́ hɛn linlin e è ɖó dó mɛɖesunɔ wu é lidǒ d’eji.
Xota
Nǔ e è nɔ mɔ ɖò Honghu lotus sín ɖɔ̀ lɛ mɛ é xɔ akwɛ hú nǔ e è nɔ bló ɖò gle mɛ é ɖokpo géé. É nyí nǔ e è bló ɖó nùnina jɔwamɔ tɔn lɛ kpo nǔnywɛ gbɛtɔ́ tɔn kpo sín kplékplé mɛ é ɖé wɛ, bo nɔ cyɔn alɔ lanmɛ na nɔ ganji gbɛtɔ́ lɛ tɔn jí kpo lè e ye nɔ na mɛ lɛ é kpo kɛɖɛ ǎ, loɔ, ye nɔ lɛ́ zɔ́n bɔ azɔ̌xwé lɛ nɔ yì nukɔn kpo hlɔnhlɔn akwɛzinzan tɔn yetɔn kpo, lobo nɔ lɛ́ xlɛ́ gbigbɔ xá ɔ mɛ tɔn kpo wuntun aca tɔn yetɔn lɛ kpo. É ɖò mɔ̌ có, mɛ e nɔ ɖu nǔɖuɖu e nɔ na lanmɛ syɛn hunsin ɖagbe mɛ lɛ é kpo nǔ e è nɔ bló ɖò xá ɔ mɛ lɛ é kpo sín hudo ɖò jijɛji wɛ é ɔ, è na lɛ́ ɖè nǔwukpikpé e è ɖó bo na sà nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ Honghu lotus root strips é ɖó é tɔ́n d’eji. Nu e na lɛ ba do nu xɔ akwɛ yetɔn ɖaxo ɔ, e na na alɔdo syɛnsyɛn nu nukɔnyiyi akwɛzinzan tɔn tokpɔn ɔ tɔn kpodo akɔta sin akɔta lɛ sin hɛn ɖ’ayi kpo.
